Na początku pandemii koronawirusa w 2020 r. półki sklepowe zostały szybko opróżnione z papieru toaletowego. Brak papieru toaletowego ujawnił znaczącą, ale niewypowiedzianą rolę tego towaru we współczesnym społeczeństwie.

Chociaż ludzie czyścili swoje pośladki, odkąd chodzili po Ziemi, „trójwarstwowy” i „wyjątkowo miękki” nie zawsze miały powiązanie z naszą toaletą i jej wyposażeniem. Przed wprowadzeniem masowo produkowanego, dostępnego na rynku papieru toaletowego w połowie XIX wieku i ciągłymi ulepszeniami wprowadzanymi na początku XX wieku, ludzie polegali na mniej luksusowych sposobach wycierania pośladków.

Gąbka na patyku

Na przestrzeni całej historii ludzkości to lokalne zwyczaje i klimat dyktowały sposób przeprowadzania higieny tylnej części naszego ciała. Również hierarchia społeczna miała wpływ na nasze nawyki związane z toaletą.

Należy jednak podkreślić, że ludzie we wszystkich okresach starali się mniej lub bardziej zadbać o higienę i codzienną toaletę. Zazwyczaj wykorzystywali do tego różnych naturalnych narzędzi i materiałów. W bardzo dawnych czasach powszechnym było wycieranie się kamieniami i innymi naturalnymi materiałami oraz płukanie wodą lub śniegiem. Niektóre kultury wybierały nawet muszle oraz zwierzęce futra.

Jedną ze słynniejszych wzmianek o higienie osobistej w starożytnym Rzymie możemy znaleźć u Seneki. Opisywał on historię pewnego gladiatora, który popełnił samobójstwo przy pomocy ówczesnej myjki. Wspomniany gladiator schował się latrynie i wepchnął sobie do gardła gąbkę na patyku.

Hurtownia z papierem toaletowym

Papier toaletowy

Gąbka na patyku przypominająca współczesną szczotkę toaletową była często spotykana w toaletach publicznych. Po każdorazowym użyciu była ona czyszczona w wiadrze wodą i solą lub octem. Oczywiste jest, że takie rozwiązanie budziło wiele wątpliwości związanych z przenoszeniem chorób, a wiadro ze słoną wodą było doskonałym miejscem rozwoju bakterii. Na szczęście nie było to jedyny substytut papieru toaletowego używany w czasach Greków i Rzymian. Powszechnie stosowano również mech i liście — ot ówczesny nawilżany papier toaletowy.

Ciekawym rozwiązaniem były także połamane kawałki ceramiki. Często osoby korzystające z ceramicznych kawałków wypisywali na nich imiona swoich przeciwników. Wykorzystanie tak przygotowanego kawałka miało dosłownie zatruć życie i zdrowie osoby, której zaadresowany był taki ceramiczny papier toaletowy.

Włoskie i chińskie ściereczki toaletowe

Erupcja Wezuwiusza w 79 roku naszej ery zachowała wiele cennych sprzętów, których badania pozwalają obecnym naukowcom poznać zwyczaje ludzi z tamtego okresu. W trakcie badania kanałów ściekowych w Herkulanum odkryto liczne fragmenty niewielkich fragmentów materiału. W porównaniu do innych sprzętów wykorzystywanych w tamtym okresie było to niezwykle luksusowe rozwiązanie, na które zapewne stać było tylko nielicznych — podobnie jak obecnie najdroższy papieru toaletowy na świecie. Ubożsi używali wtedy cały czas bardziej naturalnych odpowiedników papieru toaletowego.

Bezpośrednio przed wynalezieniem papieru toaletowego podobne rozwiązanie było spotykane w starożytnych Chinach. Pod koniec XX w. odkryto tam liczące sobie 2000 lat pałeczki higieniczne. Zrobione były one zazwyczaj z kawałków bambusa owiniętych szmatką. Badania nad szmatkami nie pozostawiły żadnych złudzeń co do celu, w jakim były one wykorzystywane.


I pojawił się pierwszy papier toaletowy

Chociaż papier powstał w Chinach w II wieku p.n.e., pomysł używania papieru do oczyszczania pojawił się dużo później. Pierwsze wzmianki o pierwszym papierze toaletowym zostały odnotowane w VI wieku w średniowiecznych Chinach. W odkrytych manuskryptach uczonego Yen Chih-Thui znaleziono wzmiankę: „Papieru, na którym znajdują się cytaty lub komentarze z Pięciu Klasyków lub imion mędrców, nie śmiem używać do celów toaletowych”.

Na początku XIV wieku Chińczycy produkowali papier toaletowy w ilości 10 milionów opakowań po 1000 do 10 000 arkuszy rocznie. Na specjalne życzenie cesarskiej rodziny Hongwu w 1393 roku wyprodukowano nawet pachnący papier toaletowy.

Czasami go brakowało

Aktualnie, aby kupić papier toaletowy, wystarczy odwiedzić najbliższy sklep lub zamówić go z dostawą do domu. W historii ludzkości zdarzały się jednak momenty, że nawet hurtownia papieru toaletowego bezradnie rozkładała ręce i proponowała sięgnięcie po alternatywy.

Tak było dla przykładu w XVIII w Stanach Zjednoczonych, kiedy to z uwagi na brak dostępności cennych rolek, powszechnym było wykorzystywanie w celach higienicznych kolb kukurydzy. Równocześnie początek tego wieku był okresem dynamicznie rozwijających się amerykańskich gazet.

Legenda głosi, że dobrym produktem zastępczym był katalog domów towarowych Sears. Ich użycie oraz popularność jednak drastycznie spadła, gdy wydawca katalogu postanowił drukować go na błyszczącym papierze.

Papier toaletowy w rolkach

Historia papieru toaletowego

Dziura w gazecie

Nie tylko katalog Sear miał okazję być wykorzystywany jako papier toaletowy. Po wydawany w Stanach Zjednoczony od 1818 roku Almanach Farmera ludzie sięgali często nie tylko z uwagi na bezcenne porady ekspertów przeznaczone dla rolników i ogrodników. Kartki, na których była drukowana inspirująca treść, doskonale sprawdzały się do celów higienicznych.

Zdając sobie spraw, że papier ich kalendarza zyskuje drugie życie, od 1919 roku wydawcy Almanachu rozpoczęli wstępne wiercenie dziur w rogach. Dzięki niej czytelnikom łatwiej było przechowywać wszystkie te bezcenne informacje lub wygodnie zawiesić Almanach pod ręką w wychodku.

Przełomowe marki papieru toaletowego

Współczesna historia papieru toaletowego zaczyna się w 1857 roku. To właśnie wtedy amerykański przedsiębiorca Joseph Gayett wprowadził na rynek produkt, który uważany jest za pierwszy fabryczny papier toaletowy. Gayett reklamował go jako "doskonale czysty artykuł do toalety". Co więcej, ten pomysłowy producent papieru toaletowego postanowił nasączyć go wyciągiem z aloesu i sprzedawać pod hasłem produktu, który ma zadanie zwalczać hemoroidy. Był to prawdziwy strzał w dziesiątkę, który szybko podchwycili inni producenci.

Od tego czasu rynek papieru toaletowego zaczął się dynamicznie rozwijać. Zaledwie 22 lata po wynalazku Gayetta powstał papier toaletowy w rolce. Za przełomowy patent odpowiadała firma Scott Paper Company. Ich pomysł na papier szybko wyparł dotychczasowe arkusze. Kiedy wydawało się, że pomysł założycieli firmy (braci E. Irvina i C. Scotta) jest ostatnim z przełomów w produkcji papieru w 1890 roku, pojawiły się pierwsze rolki papieru toaletowego z perforacją.

W 1935 roku firma Northern Tissue przedstawiła światu pierwszą partię papieru toaletowego "bez odprysków" lub też w innym tłumaczeniu "bez drzazg". Nie wiemy dokładnie jaki komfort użytku zapewniały dotychczasowe listki, ale od tej pory rolki papieru toaletowego były bardziej miękkie i mocniejsze. Dodatkowo zapewniały większą chłonność.

Papier złożony na dwa

W 1942 roku w Anglii został wynaleziony dwuwarstwowy papier toaletowy. Dodatkowa warstwa uczyniła go jeszcze bardziej delikatnym i co najważniejsze wydajnym. W przeciwieństwie do swojego poprzednika dwuwarstwowy papier toaletowy doskonale radził sobie w trudnych warunkach bez narażania dłoni na niespodzianki. Był też dużo mnie podatny na nieproszone przerwanie.


Współczesna rolka papieru toaletowego

Współczesny papier toaletowy przebył więc długą drogę. Obecnie szerokość asortymentu jest niewyobrażalna. Każda hurtownia środków czystości zaoferuje nam papier toaletowy zarówno niebarwiony, jak i taki, którego pastelowe kolory będą stanowiły dla oka miłą odmianę. Najczęściej jednak spotykany i wykorzystywany jest biały papier toaletowy.

Liczba producentów papieru toaletowego również znacząco się rozbudowała. Na półkach w sklepach detalicznych króluje papier toaletowy Regina, Velvet czy Foxy. Jeśli potrzebna nam duża rolka papieru toaletowego lub duża ilość rolek, hurtownia papieru toaletowego zaproponuje nam takie marki jak Papernet czy Katrin. Dzięki nim rolka nie musi być wymieniania przez długi czas, nawet w wyjątkowo ruchliwych toaletach.

Co ciekawe z czasem ewoluował też sposób, w jaki możemy pobrać listki z rolki i pojawił się np. podajnik na ręczniki papierowe i papier toaletowy. Te najbardziej zaawansowane są bezdotykowe i automatycznie wydają nam kilka listów papieru.

Krótka historia papieru toaletowego jest więc wbrew pozorom dużo dłuższa aniżeli przeciętna rolka dostępna w każdym domu. Dziś trudno wyobrazić sobie, że mogłoby go zabraknąć. Oddajmy więc należny hołd rolce papieru, dzięki której możemy zapomnieć o stosowaniu siana, patyczków, makulatury, gąbek czy nawet trawy.

Papier toaletowy w  rolkach
Używamy plików cookie na naszej stronie internetowej, aby zapewnić Ci najbardziej odpowiednie wrażenia dzięki zapamiętywaniu Twoich preferencji i powtarzaniu wizyt. Klikając „Akceptuję”, wyrażasz zgodę na ich użycie.